Saturday, March 22, 2025

De put van Dingemans

Nieuwste trend: overleving etentjes.
Breng mee: een tube tomatenpuree,
een blikje sardines, een bol knoflook,
snelkook rijst, een prei, van die dingen.

Jan, gooi jij de benzine in de generator?
Dat eerst opmaken, dan pas vuurtje stoken.
Zout, peper, sambal.
Ze hadden Anton ook maar uitgenodigd,
want die had wel geen eten in huis,
maar wel sigaretten en rum.
Kan ik altijd ruilen vond hij.
Geen olie? Anton: eerst de sardines met de
olie in de pan, dan de prei ... iemand een slokje?

Later: er is geen benzine meer te krijgen,
Piet en Johnny gaan jullie eens op pad
met een slang om het uit auto's te halen,
en Hans, Demi en Sonja, jullie gaan alvast
hout sprokkelen. 

De waterleiding afgesloten,
bij Dingemans hebben ze een put.
Maar die laten niemand toe,
Johnny en Piet, zoek eens wat lui
uit een andere groep en ga er op af,
en controleer de waterverdeling.
De gemeente waterwagens zullen
al snel ook niet meer komen.

Anton: ik kon een fles rum ruilen
voor een paar joints, maar dat heb
ik maar niet gedaan, wat ik er wel
voor gekregen heb is olie, zout,
linzen en kikkererwten in blik.
Mijn sigaretten raken op.
Hans: ik heb nog shag, maar dan
wordt het rantsoen één peuk per dag.

Demi had haar vegetarisme maar opgegeven,
en toen Johnny over kat Felix begon,
is ze vertrokken met Felix naar een groep
twee buurten verderop.  Maar die groep had
zich niet aangesloten bij de anti-Dingemans coalitie
en Dingemans was omgegaan en was nu de 'baas'
van van de put. Demi zat nu in een huis met een boel
huisdieren en alleen water uit de regenton.

Hans: nou begrijp ik waarom Romeinse soldaten
het moeilijk kregen als er geen brood meer was.
Dat miste hij het meest, brood. Er was nog wel
een beetje pindakaas, maar voor een theelepeltje
in de dagelijkse pot, en er had iemand nog wat kaneel.
Anton: we gaan wiet zaaien en iets waarvan we
alcohol van kunnen maken, iemand?
Sonja: suikerbieten, aardappelen, fruit?
Sonja was ook aan een pak meel gekomen.
Hans: brood bakken.
Sonja: ik dacht aan pannenkoeken, kan er iemand
aan eieren komen?
Piet: bij Dingemans heb ik kippen zien lopen.
Hij houdt ze goed in de gaten zo dat ze niet
geslacht worden. Dingemans wil een heupflesje rum
voor 10 eieren.

Anton: en als we eens vogelnesten gingen zoeken,
eendeneieren, ganzen, nou is de tijd daarvoor.
Kan iemand strikken zetten vroeg Johnny,
voor konijnen, weet je wel, ik slacht ze wel.
Anton: geen internet meer dus dacht ik:
een buigzame tak met beide uiteinden in de grond
steken over een hazepad met een paar lussen
van ijzerdraad die kunnen aantrekken.
Dan moet je wel uitkijken voor groepen die
zich bewapend hebben en jagers.
Dat is zo Piet, kun jij contact opnemen
met van die lui zodat ze niet op ons gaan schieten,
of beter tot een overeenkomst komen, zodat
wij ook beter beveiligd zijn.
Wat hebben wij hen te bieden?
Johnny: nou als ik mijn benzineslurpers nog
wat zou kunnen uitbreiden. Zij hebben een tekort
aan benzine, niet waar Piet. 

Zeg Hans over geen internet, kun je nog dingen in
boeken opzoeken in de bibliotheek?
Nou, nauwelijks, het is een opvangcentrum voor
intellectuelen, maar er is daar alleen een kommetje
rijst en iets wat wat voor soep moet doorgaan.
Er staan nog wel boeken, maar dan moet je je een weg
zoeken tussen lui in slaapzakken.

Dankzij Antons rum als ruilmiddel was hun eten nog te doen.
Hoe kwam je daar aan Anton? Na berichten over zaklampen,
radio's, witte bonen in tomatensaus dacht ik, nou dan hebben
andere mensen dat en toen heb ik al mijn geld gestoken in
sigaretten en alcohol. Die raken nu een beetje op en ik wil
nog niet aan de jenever beginnen, dat wordt het beste ruilmiddel.

Medicijnen? vergeet het maar. Had ik ook maar pijnstillers
ingeslagen, dacht Anton. Voor noodgevallen had hij nog wat
sigaren en cognac eventueel te ruilen met een apotheker.

Verzin eens wat achternamen. Anton was een Tsjech
maar zijn achternaam was Sulakvelidze, naar zijn
Georgische moeder.
Johnny en Piet Klok waren broers en zonen van de melkboer
en hadden wat pandjes in de buurt.
Hans van Lichtenvoorde en Dewi Hoenders waren een koppel
maar nu was Dewi ervan door. Met Felix de kat.

En wie vertelt het verhaal eigenlijk?
Laten we zeggen Jan van Heumen,
die was getrouwd met Mirna.
Mirna: zeg moet ik ook in dit verhaal?
Jan: blijkbaar.

Je moest geen ruzie krijgen met Piet Klok,
hij pakte je op en zette je buiten, opgejut
door zijn vrouw Bets en dochter Els.
En als het nodig was greep Johnny Klok in,
die had al eens een vechthond uitgeschakeld.
Piet was de kleerkast en Johnny de pezige terrier.
En Johnny's vriendin Edith Carson was van
hogere afkomst met bijbehorend accent.
Jan hield het een beetje in de gaten maar zag
wel dat Johnny een beetje kriegelig werd
als Hans met Edith over intuele dingen praatte.

Hans, heb jij gezien hoe ze in de bieb aan eten komen?
Ja, de sociale dienst en liefdadigheid hebben complete
voorraden van toko's opgekocht. Ze hebben strikte
rantsoenering zoals wij ook doen. Een kommetje rijst,
het kookwater wordt de soep met een beetje sambal
en ketjap. Maken ze warm op gasflessen. Met af en toe
een gedroogde garnaal en een bamboescheut er in,
dat hebben wij dan weer niet.

Trouwens we zijn bijna door vis blikjes heen.
Gelukkig heeft Edith heel veel witte bonen
in tomatensaus ingeslagen, kunnen we nog
even mee vooruit. Nog zoiets wat iedereen
ingekocht had, maar al snel opraakte.
Schijtpapier, met de waterleiding afgesloten,
dat werd buiten kakken en met gras afvegen.

Noem dit verhaal niet dystopisch, eerder zie ik
het als Gerard Cox en Joke Bruijs in Toen was geluk.
En in de kantine van de RTM.
Nou nog een journalist er bij.
Oorlogsdreiging in Nederland.
WO I ontsnapten we, WO II niet,
dan de Berlijn-Cuba-atoomcrisis,
de kruisraketten en neutronenbom.
Toen het dichtbij was zagen we het niet,
nu het verder af is weten we het niet
maar niets doen is geen optie.

En wat doen we van de winter?
Piet: nou, één plaats warm houden,
ik denk hier aan de garage van Jan.
Kan de bus er uit Jan?
Jan was buschauffeur. Is goed.
Haal matrassen om op te slapen.
Isoleren, warme kleding, denk vooruit.

Er was een varken geslacht en er zou
om de verdeling gevoetbald worden.
Ze hadden de lever, een halve kop
en een voorpoot gewonnen.
Hans had het hardste schot van allemaal
en Anton Sulakvelidze verloochende zijn
afkomst niet en pingelde iedereen voorbij.
Mirna stond op doel. 

OK, nu gaan we dat kinnebakken vet smelten,
smout, hebben we weer wat vet want de olie raakt op.
Van die lever gaan we paté maken met de
paddenstoelen en bramen die Bets en Els plukten.
Nou de pasta is op, rijst bewaren we tot op het laatst,
Hans heeft nog bulgur en boekweit gevonden
in een keukenkastje van Dewi, en nee naar
de houdbaarheidsdatum kijken we niet,
we aten zelfs het beschimmelde laatste brood.

Het is feest vandaag. Els heeft een rol beschuit
en een zak chips bemachtigd.
Zeg Anton, kan er een slokje vanaf?
Nou ik heb nog een fles Campari, ben niet dol
op die bloedsinaasappel smaak,
maar bij beschuit met paté, yes.

Op het radiootje hadden ze gehoord dat er
nucleaire raketten op het Ruhrgebied en Keulen
werden afgevuurd. Dan werd de put bij Dingemans
het belangrijkste om te verdedigen.
Dewi was terug gekomen, Felix werd vermist
en het regenwater zou radioactief worden. 
Anton had nu echt zijn jenever moeten aanbieden
aan de jagers en bewapende mensen die
Dingemans put verdedigden. Niet alles in één keer,
er moest ook geruild met eten worden,
maar drinkwater was het belangrijkst.
Dingemans zorgde voor de rantsoenering
van het water en de jenever.

Gelukkig had zich Emile Polderveld
de wijnhandelaar bij hen aangesloten.
Was wijn een goed ruilmiddel? Dat viel tegen,
het beste ruilmiddel was sigaretten,
beter dan geld of sieraden.
Nu de halve wereld een inrichting werd,
wilde men weer roken. Maar ze waren bijna op.
Hoe staat het met de wiet?
Dat wordt oktober, drogen, november.

Mirna had een bloemkool en wat prei gescoord.
Radioactief? Emile: vooruit in de pot ermee
en goot er wat St. Emilion bij. Hij dronk al
ten tijde van Tsjernobyl, Bulgaarse Cabernet Sauvignon.

De overheid was eindelijk in actie gekomen
en het uitgaansverbod werd nu gehandhaafd.
Ze hadden het centrum wel onder controle
maar rond de put van Dingemans die niet ver
van de bossen was, boden jagers, woonwagenbewoners,
Ambonezen, Marokkanen en Turken weerstand. 
Piet: ze hebben meer munitie dan wij, kunnen we
niet één van hun magazijnen beroven?

Mirna: en de zeep is op, het gaat hier nogal stinken.
Wekelijkse wasbeurt? Waar? In het Rietven?
De woonwagenbewoners hadden nog wel wat munitie
en er was zelfs één die wapensmid in het leger was geweest.
Maar de grootste aanwinst was: de Turken,
er waren weer sigaretten. Hoe ze daar aan kwamen?
Van de islam geen last, ze waren voornamelijk
ex-communisten. Dev Sol en KMAN.

Het centrum wil onderhandelen. Wie gaan er?
Jan: Hans voor ons.
Hans: nee Jan.
De mannen hadden inmiddels allemaal een baard,
niemand schoor zich nog.
Wie is de eigenlijke baas achter Dingemans?
Johnny: zijn beveiliger Edson. Die moet ook mee.
Piet: als Dingemans de onderhandeling niet afwijst
moet hij wel mee, en Edson ook, maar ik denk dat
de baas van Dingemans, mevrouw Dingemans is
en die gaat vast niet mee.

Vluchten? vroeg Demi.
Anton: dat had je moeten doen voor het allemaal begon,
nu kun je overal getroffen worden en je zult nergens
meer gastvrij ontvangen worden. 
Het was gegaan zoals Piet voorspelt had.
Een soort overeenkomst, die achteraf op voorwaarde
van Dina Dingemans dat het zo en zo uitgelegd werd,
was aanvaard. De garage van Jan nam ook geen
vluchtelingen op en bij de put werden
centrumvluchtelingen terug gedwongen.

Was er muziek?
Ja, bij de put speelde de Putband akoestisch
best wel goed maar in de garage van Jan,
was het alleen Anton die wat mondharmonica speelde.
Genoeg Anton, hou op.
Hoeveel sigaretten is jenever, Anton?
Nul, ik ben door de jenever heen.
Dat wil zeggen, hij had nog één slof Camel
en vijf flessen jenever voor zich zelf.
Emile had nog wat whiskey en sigaren
en was zelfs aan bier kunnen komen.

Hoe eindig je zo'n verhaal?
Met de uitschakeling van wat zo iedereen? 
Alleen Anton zat tegen de put nog wat mondharmonica te spelen.
Of een vreemde wending: De overlevingsetentjes hadden 
een dusdanige fantasie opgeroepen, dat ze zich er bijna
naar waren gaan gedragen.

De bombardementen hadden het centrum vernietigd
en ook de garage van Jan was getroffen.
Jan was daar de enige overlevende,
dat moet wel met de verteller.
Hoewel ernstig gewond, vond hij nog Anton tegen de put
die zijn laatste adem uitblies in de harmonica.

Dat andere zou geen einde zijn.
Moest je nog uitleggen hoe die
fantasie uit de hand gelopen was.
Mirna: nou het was begonnen met
hoe Johnny naar de kat van Dewi keek.
En zo voort, maar dat is geen einde
maar het begin van een nieuw verhaal.
Ja, en toen Hans, Edith begon te bewerken,
heb je toen Johnny's ogen gezien.
Mirna zag meer dan Jan. En zo voort.

No comments:

Post a Comment